Derde rampjaar voor fruittelers (FD)

Nu de oogstperiode nadert, zetten de circa 1400 Nederlandse fruittelers zich schrap voor opnieuw een slecht seizoen. Het derde op rij

 

Door de overvloed aan appels en peren op de Europese markt liggen de prijzen voor de populaire rassen elstar en conference gemiddeld 20% tot 30% lager dan enkele jaren terug. De branche vreest dat veel fruittelers in de problemen komen.

 

Russische sancties

Sinds Rusland in de zomer van 2014 handelssancties tegen de Europese Unie en andere westerse landen instelde, staan de prijzen van hard fruit onder druk. De groeiende Russische markt, met ruim 140 miljoen consumenten, ging plotsklaps op slot voor de telers.

Donderdag worden tijdens een internationale fruitconferentie in Hamburg de Europese oogstramingen gepresenteerd. Die wachten de Nederlandse fruittelers gespannen af. ‘Als de rest van de EU haar productie lager inschat, hangen we de vlag uit’, aldus Herman Bus van fruittelersorganisatie NFO. Op eigen bodem wordt namelijk een recordoogst van peren verwacht — net zoals in 2015.

De combinatie van overaanbod en lage prijzen brengt steeds meer Nederlandse fruittelers in de problemen. Dat zeggen de brancheorganisaties; harde cijfers ontbreken. ‘Elke ondernemer draait wel eens een slecht jaar, maar dit is structureel’, aldus Ad Klaassen, secretaris van GroentenFruit Huis. ‘Mensen die nooit klagen, doen dat nu wel. Op dat moment ga ik me zorgen maken.’

 

Mensen die nooit klagen, doen dat nu wel. Op dat moment ga ik me zorgen maken

 

Voor Hollandse perentelers was Rusland exportland nummer één. Door de boycot had ruim 60 miljoen kilo peren, die op het punt stonden om geplukt te worden, pardoes geen bestemming meer. Appels verkochten de telers minder aan Rusland, maar indirect ondervindt ook deze fruitsoort veel hinder van de boycot.

 

Geen alternatief

Een alternatief voor de weggevallen Russische markt is er niet. Een nieuwe markt ontwikkelen, zoals China en India, kost jaren. En overheidsmaatregelen zoals financiële steun voor telers die ruil daarvoor niet oogsten of fruit niet op de markt brengen, bieden weinig soelaas.

Polen is de grootste appelproducent van Europa. Direct na de boycot overspoelde vanuit dat land 700 miljoen kilo voor Rusland bestemde appels Europa. Net als 130 miljoen kilo peren uit België. Niet eerder lagen de Nederlandse koelcellen zo vol met onverkochte conference-peren. Daarvan is 30% nu rijp voor de biovergister. Telers dachten afgelopen voorjaar nog dat de vraag, en daarmee de prijs, aan het einde van het seizoen wel zou aantrekken. Maar dat gebeurde niet.

De ontwikkelingen in de fruitsector baren ook Rabobank, de grootste agrarische kredietverstrekker, zorgen. Overigens ziet de bank het aantal bedrijven die onder de afdeling bijzonder beheer vallen — voor probleemgevallen — nog niet toenemen. Dat is niet zo vreemd: ‘Telers hebben weinig leningen’, zegt Arne Bac, sectormanager tuinbouw bij Rabo. ‘Het merendeel investeert uit eigen middelen.’ Maar ook Rabobank noemt ‘de voortekenen niet goed.’

 

Brandbrief naar EZ

De vraag is hoe lang de fruitsector nog op deze voet kan doorgaan. GroentenFruit Huis en de NFO schatten de omzetschade voor de sector op € 100 mln à € 125 mln per jaar. Zij pleiten ervoor om op zeer korte termijn de handelsbetrekkingen met Rusland weer aan te halen. Daarover stuurden zij in juni een brandbrief naar de staatssecretaris van Economische Zaken.

 


Dit artikel verscheen op donderdag 4 augustus 2016 in Het Financieele Dagblad (voorpagina). Lees hier het verhaal van een Noord-Hollandse perenteler, die zijn oude voorraad in allerijl probeert te verkopen.