Microsoft lijft toponderzoeker uit Delft in (FD)

Nanotechnoloog Leo Kouwenhoven gaat voor Microsoft een nieuw kwantumlab opzetten

 

Microsoft schakelt een stevig tandje bij in zijn onderzoeksprogramma naar kwantumcomputers. Het technologieconcern maakte maandag bekend meerdere internationale topwetenschappers te hebben aangetrokken, die op verschillende plaatsen speciale kwantumlaboratoria gaan opzetten. Onder hen de Delftse hoogleraar en nanotechnoloog Leo Kouwenhoven, oprichter van onderzoeksinstituut QuTech.

Kouwenhoven en de TU Delft werken al ruim twee decennia aan de ontwikkeling van een kwantumcomputer. Deze computer van de toekomst, nog in de onderzoeksfase, voert in luttele seconden berekeningen uit waar een gewone computer miljarden jaren voor nodig heeft. Qubits worden beschouwd als de belangrijkste bouwstenen voor dit soort computers. Hun gedrag stabiliseren is een van de voornaamste uitdagingen.

 

Qubits

De ontdekking van het majorana-deeltje, door Kouwenhoven en zijn team in 2012, is daarbij een zeer relevante. Op majorana gebaseerde qubits, ook wel topologische qubits genoemd, zijn in hoge mate ongevoelig voor ruis van buitenaf, zoals hitte en elektromagnetische storingen. Bij de bouw van de kwantumcomputer richt Microsoft zijn pijlen op het gebruik van dit type qubits.

Kouwenhoven is een van de vier toonaangevende wetenschappers die door Microsoft wordt ingelijfd om het onderzoek te versnellen. Charles Marcus, hoogleraar aan de Universiteit van Kopenhagen en directeur van het Center for Quantum Devices, verbindt zich eveneens aan het techconcern. Later stappen twee anderen over.

Aan de Nederlander, die maandag zelf niet bereikbaar was voor commentaar, de taak een nieuw kwantumlab voor Microsoft op de campus van de TU Delft op te zetten. Over de omvang van het lab, alsmede over de investering van Microsoft, doen de betrokken partijen geen uitspraken. Kouwenhoven blijft overigens verbonden aan de universiteit, maar legt zijn functie als wetenschappelijk directeur van QuTech neer.

 

‘Gerede kans’

Sinds 2010 werken Microsoft, TU Delft en Kouwenhoven intensief samen. ‘Op basis van telkens vernieuwde jaarcontracten’, aldus een woordvoerder van de universiteit. Daar komt een ‘langjariger’ samenwerking voor in de plaats, waarvan de details nadere uitwerking vergen. Het Delftse instituut QuTech ontving eerder van Microsoft en chipfabrikant Intel circa €100 mln. Het kabinet investeert meer dan €146 mln in tien jaar tijd.

‘Als student begon ik hier (aan kwantum computing, red) lang geleden aan te werken. Destijds hadden we geen idee dat het ooit een praktisch nut zou gaan dienen’, aldus Kouwenhoven in een bericht op de website van Microsoft. Daarin stelt het bedrijf dat het bouwen van een werkende, schaalbare kwantumcomputer een ‘gerede kans’ van slagen heeft. Microsoft doet circa 10 jaar onderzoek naar kwantumcomputers.

 

Ambitie

Hoewel zeer uitzonderlijk, Kouwenhoven is niet de eerste hoogleraar die door een multinational wordt weggekocht. Tom Würdinger van het Amsterdamse ziekenhuis VUmc trad begin dit jaar in dienst van biotechconcern Illumina. Een uitstap van korte duur. Begin deze maand bleek dat Würdinger alweer was vertrokken. Twee ingewijden meldden deze krant dat Würdingers ‘grensverleggende techniek’ om kanker in een vroeg stadium op te sporen aan de hand van één druppel bloed, op problemen is gestuit.

Volgens de TU Delft schuurt het niet dat Kouwenhoven in dienst is van zowel de universiteit als het technologiebedrijf. ‘Wanneer je de ambitie van hub wil waarmaken, moet intensieve samenwerking met het bedrijfsleven mogelijk zijn’, aldus de woordvoerder. Hij benadrukt daarbij het belang van het samenbrengen van wetenschap en engineering.

 


Dit artikel verscheen op 22 november 2016 in Het Financieele Dagblad, een dag eerder op de website. Foto bovenaan pagina via.