Interview: Q-Graders (KTC)

Zet zes koffie-experts uit België en Nederland bij elkaar en het duurt niet lang voordat de anekdotes, exotische bestemmingen en meningen over tafel vliegen. Aan het einde van de rit kon alvast één belangrijke conclusie worden getrokken: de boer moet snel een eerlijke prijs voor zijn bonen ontvangen.

 

Het is niet zonder reden dat de Q-Graders naar de KTC-burelen in Rotterdam zijn afgereisd. Hoewel ze deel uitmaken van hetzelfde, selectieve gezelschap koffiekeurders is het eerder uitzondering dan regel dat ze elkaar ontmoeten. Hoog tijd dus om een paar van de grootste dilemma’s in de hedendaagse koffiewereld te bespreken: klimaatverandering, de nieuwe starmaya-variëteit, armoede onder boeren, de prijs van koffie en de koffiekennis van de consument.

Dilemma 1: klimaatverandering

Onheilspellende berichten waaiden begin deze zomer over uit Groot-Brittannië. Wetenschappers verbonden aan de Londense Kew Gardens waarschuwen dat, als er niet wordt ingegrepen, de wereldwijde productie van koffie serieus gevaar loopt. In een land als Brazilië kan de jaarlijkse oogst met tientallen procenten achteruit hollen, voorspellen ze. Reden? Klimaatverandering. Ook ziektes, schimmels, schaarse landbouwgrond en een tekort aan arbeidskrachten bedreigen de oogsten, in combinatie met de almaar stijgende vraag naar koffie.

Wat vinden de Q-Graders?

Opwarming van de aarde en veranderende weerpatronen, zoals hevige regenval of extreme droogte, leiden tot verschuivingen, zien ze. Het wordt steeds lastiger koffie op bepaalde hoogtes te laten groeien. Björn Aarts, de eerste Nederlandse Q-Grader, kent voorbeelden van boeren die van de evenaar wegtrekken omdat het elders koeler is. Rond deze denkbeeldige lijn wordt vanwege het gunstige, tropische klimaat van oudsher het merendeel van de koffie geproduceerd.

 

Vroeger waren plantages op 2.100 meter de absolute grens. In Guatemala gaan ze inmiddels tot 2.500 meter

 

Andere boeren gaan juist de hoogte in. Hans Zevenhek van Smit & Dorlas: “Vroeger waren plantages op 2.100 meter de absolute grens. In Guatemala gaan ze inmiddels tot 2.400-2.500 meter. Ook zie je bewegingen naar landen als Zuid-Afrika en Australië.” Het veiligstellen van de aanvoer van koffie is de grootste uitdaging waar importeurs en branders de komende tien tot vijftien jaar voor staan, stellen de Q-Graders. Het mislukken van oogsten, zoals eind vorig jaar op Sumatra, wordt een steeds grotere factor om rekening mee te houden.

 

Dilemma 2: starmaya

Als het aan het World Coffee Research-instituut ligt, biedt de nieuwe F1 hybrid starmaya binnen afzienbare tijd uitkomst. Met de starmaya krijgen producenten een plant in handen die meer koffie opbrengt, ziekteresistent is én goed smaakt. Deze arabica-variëteit, momenteel uitgetest in Zuid-Amerika, heeft het in zich de koffie-industrie volledig ‘te hervormen’, stellen de knappe koppen erachter.

Wat vinden de Q-Graders?

“Dat het wordt ingestoken als de heilige graal stoort me”, zegt Raf van den Bruel. “Ik ben het ermee eens dat er zeer hard geïnvesteerd moet worden in zoektochten naar nieuwe variëteiten. Alleen is het uitrollen op grote schaal in de producerende regio’s zeker niet de juiste oplossing.” De eigenaar van het Gentse Coffeelab Independent wijst er bovendien op dat een plant die dubbel zoveel opbrengt, dubbel zoveel vraagt aan water, voeding, zorg. “Dat kan niet iedere boer opbrengen.”

Cerianne Bury, kwaliteitsmanager bij Trabocca, haalt de populaire geisha-variëteit aan: een plant die op veel plekken de grond in is gegaan, want de koffie bracht de hoogste prijzen op. “Buiten bepaalde gebieden doet ‘ie het niet goed en is die koffie niet zo lekker. Je zult als boer maar net voor tien tot vijftien jaar geïnvesteerd hebben in…

 


Omdat journalistiek een prijs heeft, hup, snel naar de betere boekwinkel en tijdschriftenhandel voor de nieuwe koffieTcacao #24. Daarin lees je de andere drie dilemma’s en zienswijzen van de Q-Graders, en natuurlijk nog véél meer leuke artikelen. Foto bovenaan pagina via. Foto’s bij artikel zijn gemaakt door Martijn Gijsbertsen.